Categorieën
kinderen/jongeren Leven met ADD/ADHD werk

Beter plannen, meer bereiken

Planning is nodig om je doelen te bereiken, maar kan je soms ook tegenwerken als je het niet goed aanpakt. Met de tips uit dit artikel kom je verder.

Hoe ga jij met planning om? Veel mensen met ADD en ADHD werken heel hard aan overzicht en een goede planning, maar krijgen toch hun klussen niet af en raken het overzicht kwijt. Je krijgt soms het gevoel dat je altijd héél veel te doen hebt en het nooit af krijgt. Hoe komt dat?

“Life is what happens to us while we are making other plans.”
― Allen Saunders

Ik zie vaak twee uitersten: mensen die nauwelijks plannen, die alles in hun hoofd onthouden en mensen die steeds een to-do list maken en proberen die zoveel mogelijk af te werken. Dit lukt vaak niet of niet helemaal, met grote frustratie tot gevolg, en de lijstjes raken ook nogal eens kwijt waardoor je het helemáál niet meer weet wat je allemaal moest doen. Herkenbaar voor jou? We gaan eens kijken hoe dat werkt en ik geef je graag tips om hiervoor.

Je bent geen planner

Je onthoudt alles wat je moet doen in je hoofd. Meestal reageer je gelijk op wat er op je afkomt, en je gaat aan de slag met waar je op dat moment aan denkt of waar je oog op valt. Vaak kom je zo een heel eind, maar als er meer van je gevraagd wordt vanuit je omgeving, door bijvoorbeeld combinatie van zorgen voor gezin en werk, dan lukt het niet meer. Je gaat dingen vergeten, je hoofd zit hartstikke vol. Je voelt je vaak opgejaagd en doet met tegenzin je klussen want het houdt nooooit op! 

Het kan zijn dat je niet weet hoe je een planning moet maken (en wat bijvoorbeeld ‘normaal’ is in het huishouden, wanneer doe je wat?), maar het kan ook zijn dat je het helemaal benauwd krijgt van zo’n planning. Dan heb je waarschijnlijk grote behoefte aan vrijheid, en hou je ervan om ruimte te houden voor spontane dingen zoals onverwacht iets leuks gaan doen als een vriend(in) langskomt. 

Een planning kan dan het gevoel geven dat je jezelf helemaal ‘vastlegt’, maar dat is meer een idee in je hoofd dan de werkelijkheid hoor (ja sorry, lekker direct hé). Besef dat jij de baas bent en blijft over hoe je je dagen indeelt, ook als je wel een planning maakt. Zorg ervoor dat je het op een manier doet die je structuur en richting geeft, dat is het enige doel wat een planning moet dienen. Schuif gerust een klus door als die leuke vriend of vriendin voor de deur staat om spontaan iets leuks te gaan doen. Maar, je snapt hem, als je dat veel te vaak doet dan komt het ook weer niet af. Nodig dan gewoon je vriend of vriendin uit om het samen te doen, dan komt het ook goed. 😉

Tips:

  • Ook als je niet van een planning houdt en jezelf liever vrij laat hierin is het belangrijk om in ieder geval overzicht te houden. Want als je niet gedaan krijgt wat belangrijk voor je is dan geeft dat ook een vervelend gevoel. Dus tja, je moet toch een klein beetje door je weerstand als je merkt dat je te weinig gedaan krijgt. Maar, hoe dan?
  • Zet eerst in je agenda (of planbord) de taken en afspraken die je moet doen (Tips voor welke agenda of planner volgt verderop). Naar je werk gaan, een afspraak bij de tandarts, je kinderen naar school brengen, dat soort dingen. De ‘moetjes’ noem ik dat altijd. 
  • Daarna kijk je wat er aan ruimte nog over is om iets aan je to do’s te gaan doen. En vaak blijkt dan dat je veel minder tijd over hebt dan je denkt.
    Dan zie je al gelijk waar het mis gaat; vaak overschat je de tijd die je ervoor hebt en onderschat je de tijd die je nodig hebt voor een klus. Kijk daarom naar hoeveel tijd je daadwerkelijk hebt en plan meer tijd in dan je denkt nodig te hebben voor je klus. Zo kom je toch goed uit.
  • Zet blokken in je (digitale) agenda wanneer je bezig wilt gaan met een klus. Heb jij behoefte aan wat vrijheid in je dagen en wil je niet alles strak ingevuld hebben staan? Wat helpt is om het dan wat globaler te houden, je hoeft je niet perse vast te pinnen op wat je exact gaat doen want dat levert vooral weerstand op en dan lukt het niet. Zet daarom alleen een globale richtlijn in je agenda, bijvoorbeeld: zaterdagochtend: de gang opknappen. Zo laat je nog wat ruimte in hoe ver je het die ochtend afmaakt en voel je meer ruimte om op een spontane ingeving in te gaan. Grote kans dat je lekker bezig bent en het tóch afkrijgt.
    Let op: plan als je het niet hebt afgemaakt wel gelijk een volgende keer in, zodat je wel een keer verder gaat.
  • Zorg dat je de dag ervoor al wat ruimte maakt om de spullen op te zoeken en aan te schaffen die je eventueel nodig hebt. Dat wordt vaak vergeten en kost ook heel veel tijd. Kun je de volgende dag gelijk lekker starten. 😉 
  • Zorg dat je ruimte overhoudt om ook iets leuks te gaan doen, maak de klus niet te lang! Liever in kleine stappen er ook komen dan een hele zaterdag en zondag moeten buffelen en daarna weer een hele werkweek in gaan. Daar wordt niemand blij van, toch?
  • Vind jij het ook lastig hoe je dat nu doet met werken, huishouden, en eventueel gezin? Wanneer het ‘normaal’ is om je ramen te zemen, de vloer te dweilen etc? Op internet is hier veel over te vinden, maar ik wil je er ook graag mee helpen. Samen kunnen we een structuur maken die bij jou en jouw situatie past, waardoor je niet meer achter gaat lopen met allerlei huishoudelijke klussen. Als je het een beetje bijhoudt is het veel makkelijker en minder vervelend om te doen.

Je bent wel een planner, maar het lukt niet

Je maakt wel een to-do list, misschien zet je zelfs wat taken in je agenda, maar toch blijft het gevoel van ontevredenheid en lukt het je steeds niet om alles af te krijgen.

Als het je wel lukt om een to-do list te maken, dan is het nog een uitdaging om wat daarop staat dan ook écht te gaan doen. Dat valt niet altijd mee, hoe vaak maak je niet een lijstje en ga je het toch niet doen? 😒

Tips:

  • Maak je to-do list niet te lang. Elke dag 2 á 3 klussen is vaak al genoeg, wat je nog meer kunt doen is mooi meegenomen. Dat lijkt weinig, maar je zult zien dat je dag al best vol is met allerlei (onverwachte) kleine dingen en dat 3 klussen echt prima is. Het voelt als winnen als je een keer in plaats van 3 ineens 4 klussen af hebt. Terwijl je waarschijnlijk ervan baalt als je een langere lijst maakt en maar 4 van de 6 taken op je lijst hebt afgekregen. Een kwestie van perspectief. 😉
  • Sowieso werkt het niet lekker om een waslijst aan to-do’s op te schrijven en dan maar heel hard aan de slag te gaan, in de hoop zoveel mogelijk af te krijgen. De kans is groot dat je dan blokkeert en er juíst niks meer uit je handen komt.
  • Wees kritisch in wat je op je takenlijst zet! Het is in een paar seconden opgeschreven, maar vervolgens moet het nog wel even gedaan worden en dan heb je jezelf misschien wel met een flinke klus opgezadeld. Vraag jezelf daarom eerst af: Is dit écht belangrijk om te doen? Moet dit NU gebeuren, of kan het ook later? Moet ik het zelf doen of kan iemand anders dit ook doen?
  • Merk je dat je jezelf niet in beweging krijgt voor een klus? Misschien heb je teveel hooi op je vork genomen.
    Weet je, vaak is onze to-do list meer een soort wensenlijst, dan een lijst waarop alleen de dingen staan die echt belangrijk zijn om te doen.
    Soms is het nodig om eens kritisch te kijken naar wat je allemaal op je to-do list hebt gezet en is het tijd om jezelf te ‘ontklussen’. Schrap zoveel mogelijk dingen die niet écht nodig zijn. Schrijf leuke ideeën, wensen en plannen ergens op en kijk er later nog eens naar, misschien komt het idee dan goed van pas. En vraag jezelf af: doe ik dit voor mezelf of alleen om een ander een plezier te doen of te pleasen? Dat zijn vaak echte motivatie-killers.

Tips voor plannen

  • Ten eerste is het belangrijk om steeds op dezelfde plek in te plannen, en niet verschillende middelen hiervoor te gebruiken want dan raak je het overzicht kwijt. 
  • Werk je graag digitaal? Je kunt je taken in je digitale agenda zetten, naast je afspraken. Zo heb ik het zelf ook jaren gedaan en dat werkte prima, maar op een gegeven moment vond ik het toch niet overzichtelijk genoeg en kreeg ik altijd het gevoel dat ik het Heel Erg Druk had als ik in mijn agenda keek. 🤔 Daarom zet ik nu alleen nog m’n afspraken in de agenda en de to do’s zet ik in Todoist.
  • Ik ben fan van Todoist. Dit is een gratis app die ik zowel op mijn laptop als op mijn telefoon heb staan. Bedenk ik ineens iets wat ik nog moet doen? Ik pak mijn telefoon en zet het er gelijk in. De app staat op het hoofdscherm in mijn telefoon, een taak is er dus snel in gezet. Wil ik een grotere klus inplannen? Ik deel hem op in kleine taken en verdeel dat in Todoist.
    Ik kijk elke ochtend bij het ontbijt (handig om dit aan een vast moment te koppelen) in mijn planning voor die dag en weet hoe mijn dag eruit ziet. Todoist vergeet de taken niet, als je ze niet afvinkt staan ze er de volgende dag nog in. In dat geval kijk ik nog eens kritisch naar die taak. Is het echt nodig? Moet en kan het vandaag? Als het antwoord nee is dan verwijder ik de taak en als het later kan verplaats ik hem naar een andere datum. 
  • Wil jij Todoist ook uitproberen? Ook in de gratis versie heb je heel veel mogelijkheden. In dit artikel van Timemanagement kun je er meer over lezen: https://timemanagement.nl/todoist/. Andere opties zijn: Remember the Milk of To Do van Microsoft. 
  • Zet je het liever op papier of op een planbord? Dat kan ook en geeft veel overzicht. Een agenda waarin je in een blik je week kunt overzien is het fijnste, met voldoende ruimte om dingen op te schrijven. Wat je ook kunt doen is voor elke week een Word document uitprinten en waarin je eerst de ‘moetjes’ invult en daarna kijkt wanneer je tijd hebt voor je to do’s. Als dat je meer aanspreekt dan digitaal plannen dan heb ik iets voor je. Via deze link kun je namelijk een Word document downloaden met een weekplanner erin. Ik heb hierin de dag in 3 vlakken opgedeeld, zodat je gelijk al wat structuur hebt. Print hem aan beide kanten uit, dan kun je gelijk 2 weken vooruit plannen. Enjoy! 😘

Tot slot

In dit artikel lees je dat goed plannen en overzicht houden niet alleen om de skills van het plannen gaat, maar ook om hoe je ermee omgaat. Het is belangrijk om jezelf niet teveel op te leggen, maar toch ook voldoende te doen om tevreden te kunnen zijn.

Wat mij goed bevalt is om elke zondag even de komende week te bekijken. Steeds meer ‘durf’ ik afspraken te verzetten of af te zeggen als ik zie dat mijn week toch weer veel te vol is geworden. Als ik er niet blij van wordt, dan ga ik er wat aan doen. Niet vasthouden aan de tegeltjes en regeltjes die ik van thuis heb meegekregen (beloofd is beloofd, afspraak is afspraak…), maar goed voor mezelf zorgen. Wat ook weer niet wil zeggen dat ik continue van alles afzeg, want ik ben wel zuinig op mijn vrienden natuurlijk. 👯‍♂️ Ik merk dat er vaak niet eens zoveel voor nodig is om er een week van te maken waar ik blij van wordt, waar ik zin in heb.

Ik hoop dat de tips je helpen om wat meer grip te krijgen op je to-do’s. En heb je tips uitgeprobeerd? Laat me dan even weten hoe het is gegaan. Je kunt onder het artikel reageren of een mailtje sturen.


Jolanda buiten

Jolanda Rijneveld, AD(H)D Coach
Ik help jongeren en volwassenen met AD(H)D om meer rust en overzicht in hun leven te krijgen en patronen te doorbreken.
Lees meer over Jolanda.

Verder lezen?

Last van uitstelgedrag?
https://adhdgouda.nl/wat-je-kunt-doen-aan-uitstelgedrag/

Weet je niet waar je moet beginnen?
https://adhdgouda.nl/help-mijn-leven-is-een-chaos-waar-moet-ik-beginnen/

Heb je het te druk?
https://adhdgouda.nl/druk-druk-druk/

Moeite om je huishouden op orde te houden?
https://adhdgouda.nl/een-huishouden-van-jan-steen/

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *